Osmanlı Devletinin 19. Yüzyıl Körfez Politikası

Osmanlı Devleti'nin 19. Yüzyıl Körfez Politikası

19. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu için her alanda sorunların derinleştiği ve stratejik mücadelelerin yoğunlaştığı bir dönem olmuştur. Osmanlı Devleti, bu süreçte bir yandan Batılı devletlerin Basra Körfezi'ne yönelik faaliyetlerini engellemeye çalışırken, diğer yandan bölgedeki yerel aktörlerin yükselişiyle mücadele etmek zorunda kalmıştır. Başta İngiltere olmak üzere tüm Batılı güçler; Körfez bölgesiyle askerî, siyasî, kültürel ve diplomatik açılardan yakından ilgilenmişlerdir.

ABD'nin bölgeye olan ilgisi ise diğer devletlerden farklı olarak, ülkenin kuruluş yıllarına kadar uzanmaktadır. 18. yüzyılın sonlarına doğru Amerikan deniz tüccarlarının Körfez'de görülmeye başlaması, bölgedeki dengeleri değiştiren unsurlardan biri olmuştur. Osmanlı Devleti'nin bölgeye yönelik ilgisini artırması ise sadece idari reformların bir gereği değil, aynı zamanda Vehhabilerin de dahil olduğu yerel aktörlere karşı bir tepki ve hakimiyet kurma çabası olarak değerlendirilebilir.

Bu çalışma; Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki Körfez politikalarını ve bölgedeki gelişmeleri analiz ederek, Körfez tarihinin sosyal ve siyasal açıdan daha anlaşılır olmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.